Τί είναι η κρίση πανικού;
Η κρίση πανικού αποτελεί μια συνθήκη που εκδηλώνεται με έντονο φόβο και οξύ άγχος.
Συνήθως, συμβαίνει ξαφνικά, κορυφώνεται μέσα σε λίγα λεπτά (συχνότερα μέχρι 10’, σπανιότερα 30’), το άτομο βιώνει πολύ έντονη δυσφορία, ενώ εκδηλώνονται και σωματικές αντιδράσεις.
Ποια είναι τα συμπτώματα της κρίσης πανικού;
Η κρίση πανικού, πέρα από το έντονο άγχος και τον φόβο, συνοδεύεται και από σωματικά συμπτώματα. Πιο συγκεκριμένα και σύμφωνα με το DSM – 5 , το άτομο που βιώνει κρίση πανικού μπορεί να παρουσιάσει ορισμένα από τα ακόλουθα συμπτώματα:
- Αίσθηση αυξημένων παλμών ή ταχυπαλμία
- Εφίδρωση
- Έντονο τρόμο
- Αίσθημα ασφυξίας ή πνιγμού
- Πόνος στο στήθος
- Ναυτία, ζάλη ή τάση λιποθυμίας
- Παραισθησίες (μούδιασμα ή μυρμηγκιάσματα)
- Αποπραγματοποίηση (αίσθημα μη πραγματικού) ή αποπροσωποποίηση (αίσθημα απόσπασης από τον ίδιο τον εαυτό)
- Φόβος απώλειας του ελέγχου ή επερχόμενης τρέλας ή θανάτου
Τα συμπτώματα είναι δυσάρεστα και συχνά παρατηρείται η μείωση της λειτουργικότητας του ατόμου με σκοπό να μη βιώσει ξανά τα συμπτώματα ή να μην γίνει αντιληπτό από τρίτους ότι τα βιώνει.
Ο φόβος, λοιπόν, είναι αναμενόμενο συναίσθημα που συνοδεύει την κρίση πανικού.
Η κρίση πανικού μπορεί να απειλήσει τη ζωή μου;
Παρά το γεγονός ότι τα σωματικά συμπτώματα που εκδηλώνονται σε μια κρίση πανικού είναι έντονα, στην πραγματικότητα δεν απειλούν τη ζωή.
Για παράδειγμα, σε αρκετές περιπτώσεις οι άνθρωποι βιώνουν το φόβο ότι παθαίνουν κάποιο καρδιολογικό πρόβλημα, λόγω των σωματικών συμπτωμάτων, που συνοδεύουν μια κρίση πανικού.
Γιατί παθαίνω κρίσεις πανικού;
Όταν προκύπτει μια κρίση πανικού είναι σημαντικό να γίνει η νοηματοδότηση και κατανόηση της συγκεκριμένης αντίδρασης. Οι άνθρωποι που βιώνουν κρίσεις πανικού συνήθως έχουν αντιμετωπίσει στο πρόσφατο παρελθόν ή αντιμετωπίζουν και στο παρόν κάποιο συμβάν ή μια κατάσταση που τους αποσταθεροποιεί.
Αυτές οι αποσταθεροποιήσεις μπορεί να διευκολύνουν την πυροδότηση κρίσης (ή ακόμα και επαναλαμβανόμενων κρίσεων) πανικού. Επιπλέον, ενώ μοιάζει ότι η κρίση πανικού έρχεται ξαφνικά, «από το πουθενά» (και πολλές φορές σε μια κατάσταση επιφανειακής χαλάρωσης του ατόμου), συχνά σχετίζεται με έντονα γεγονότα ζωής.
Η κρίση πανικού, ενώ είναι μια δυσάρεστη και δυσφορική κατάσταση για το πρόσωπο που τη βιώνει, είναι σημαντικό να γίνει σαφές πως «κουβαλά» μια πληροφορία. Μια πληροφορία που ενδεχομένως το πρόσωπο που τη βιώνει, μπορεί να μην την «ακούει» και να την προσπερνά.
Κρίση πανικού και αντιμετώπιση: Υπαρξιακή Συστημική ψυχοθεραπεία
Αρχικά, είναι σημαντικό να καταγραφεί ότι, οι άνθρωποι που βιώνουν κρίση πανικού είναι άνθρωποι υπεύθυνοι που έχουν ζωντανή την επιθυμία μέσα τους. Άνθρωποι, οι οποίοι μπορεί για παράδειγμα να καλούνται να πάρουν μια απόφαση ζωής, που τους είναι σημαντική.
Ταυτόχρονα, όμως, ίσως να βρίσκονται σε μια συνθήκη που μπορεί να μην τους επιτρέπει το νέο αυτό βήμα και να αισθάνονται εγκλωβισμό.
Ουσιαστικά, η κρίση πανικού κρύβει επιθυμία, σκέψεις και συναισθήματα που δεν έχει επιτραπεί (μέχρι τώρα) να εκφραστούν ανοιχτά και το άτομο αισθάνεται ότι δε μπορεί να τα υπερασπιστεί.
Η κρίση πανικού, δηλαδή, πυροδοτείται από την εσωτερική σύγκρουση ανάμεσα στην επιθυμία και στην αναστολή της.
Η Υπαρξιακή Συστημική ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει όχι μόνο σε επίπεδο ανακούφισης των συμπτωμάτων, αλλά κυρίως στη κατανόηση του νοήματος της κρίσης πανικού για τη ζωή του ατόμου.
Μέσα από την ψυχοθεραπεία, οι θεραπευόμενοι γίνονται «μεταφραστές» του μηνύματος που συνοδεύει την κρίση πανικού.
Το άτομο έχει την ευκαιρία να κατανοήσει το «πώς» και το «γιατί» ξέσπασε η κρίση πανικού, όπως επίσης και ποια πληροφορία μεταφέρει για τη ζωή του.
Έτσι, οι άνθρωποι μαθαίνουν να αναγνωρίζουν τα συναισθήματα που ήταν κρυμμένα και καταπιεσμένα και καλούνται να αναλάβουν την προσωπική τους ευθύνη προς την υπεράσπιση της επιθυμίας τους.
Κοινωνική Λειτουργός, MSc
Υπαρξιακή Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια
