Τι είναι το άγχος

Σε αδρές γραμμές το άγχος έχει οριστεί ως μια σωματική και ψυχική αντίδραση απέναντι σε μια απειλητική συνθήκη, η οποία χαρακτηρίζεται από ανησυχία, σωματική ένταση και συχνά συνδέεται με το φόβο.

Πιο αναλυτικά, περιγράφεται ως ένα γενικό αίσθημα έντασης, εγρήγορσης και πίεσης. Κάποιες φορές συνοδεύεται και από σωματικές ενδείξεις (π.χ. ζαλάδα, αίσθημα γρήγορου καρδιακού παλμού, εφίδρωση κ.α.).

Δεν συνιστά συνήθως μια ευχάριστη εμπειρία, όμως έχει μια σημαντική λειτουργικότητα στη ζωή μας, καθώς υποδηλώνει ότι καλούμαστε να διαχειριστούμε κάποιες καταστάσεις απαιτητικές, αποσταθεροποιητικές και σημαντικές.

Συνεπώς, το άγχος θα μπορούσε να ιδωθεί και ως ευκαιρία να έρθουμε σε επαφή με τον εσωτερικό μας κόσμο και το εξωτερικό περιβάλλον.

Άραγε, θα μπορούσε το άγχος να συνδεθεί και με άλλες έννοιες, όπως με τις σημαντικές σχέσεις ή το νόημα ζωής;

Σε αυτό το άρθρο, θα εξερευνήσουμε τη συστημική και την υπαρξιακή διάσταση του άγχους, οι οποίες μπορούν να βοηθήσουν να το κατανοήσουμε και από άλλα πρίσματα.

Το Άγχος και η Συστημική Οπτική

Η Συστημική Θεώρηση υπογραμμίζει ότι το άγχος δεν είναι αποκλειστικά ένα ατομικό φαινόμενο, αλλά επηρεάζεται σημαντικά από τις σχέσεις και τα συστήματα, στα οποία αλληλεπιδρούμε.

Άλλωστε, το κοινωνικό, το κοινοτικό, το σχεσιακό και το διαπροσωπικό πλαίσιο, επιδρούν σημαντικά στον τρόπο σκέψης και βίωσης της ζωής.

Επομένως, οι σχέσεις μάς συνδιαμορφώνουν και μάς συγχρονίζουν με τον χωροχρόνο που ζούμε.

Το άγχος μέσα στα συστήματα:

• Η οικογένεια ως το πρώτο σύστημα: Οι δυναμικές των οικογενειακών σχέσεων (των πρώτων σχέσεων στις οποίες υπάρχουμε), οι επικοινωνιακοί τρόποι και τα μη λεκτικά μηνύματα που διακινούνται, παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της προσωπικότητας και των αντιδράσεών μας στο άγχος. Το οικογενειακό μικροκλίμα, μεταξύ άλλων, δίνει μια κεντρική οπτική για τον τρόπο ζωής.
• Οι κοινωνικές ομάδες και οι διαπροσωπικές σχέσεις: Οι φίλοι, οι συνάδελφοι, αλλά και ευρύτερα οι κοινότητες, στις οποίες επιλέγουμε να ανήκουμε, επηρεάζουν τις πεποιθήσεις μας, τις αξίες μας και τις αντιλήψεις μας για τον εαυτό και τον κόσμο. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να καθοριστεί ποια πεδία ζωής βιώνουμε ως αγχογόνα.
• Η κοινωνία ως υπερσύστημα: Οι πολιτισμικές αξίες, η ιστορική διαδρομή, οι κανόνες και οι προσδοκίες της εκάστοτε κοινωνίας επιδρούν στον τρόπο που αντιλαμβάνονται τη ζωή τα μέλη της και επηρεάζουν την αντίληψη και την εκδήλωση του άγχους.

Το Άγχος και η Υπαρξιακή Θεώρηση

Αρκετοί υπαρξιστές φιλόσοφοι, όπως ο Martin Heidegger, αλλά και θεραπευτές, όπως ο Rollo May, σημειώνουν ότι το άγχος αποτελεί μια θεμελιώδη και πολύτιμη ανθρώπινη εμπειρία, η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ύπαρξή μας.

Για αυτό το λόγο, είναι σημαντική η νοηματοδότησή του, προτού ονομαστεί καταστρεπτικό ή γίνει προσπάθεια απλώς να εξαλειφθεί.

Η νοηματοδότηση επιτρέπει – πέρα από την κατανόηση – και την αλλαγή. Δεν επικεντρώνεται στην εξάλειψη του άγχους, αλλά στη λειτουργία του στη ζωή του ανθρώπου.

Το άγχος ενεργοποιείται απέναντι σε καταστάσεις που λογίζονται ως απειλητικές ή επικίνδυνες. Αυτές οι καταστάσεις δε σχετίζονται μόνο με φαινόμενα του εξωτερικού περιβάλλοντος (π.χ. ένας σεισμός ή μια ληστεία), αλλά και με φαινόμενα του εσωτερικού κόσμου (π.χ. «θα καταφέρω να πραγματοποιήσω το όνειρό μου»;).

Ταυτόχρονα, δεν ανησυχούμε όλοι για τα ίδια πράγματα. Το άγχος είναι μια υποκειμενική εμπειρία. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες πανανθρώπινες καταστάσεις, οι οποίες προκαλούν άγχος. Ας δούμε ποιες είναι αυτές.

• Η συνειδητοποίηση και η διαχείριση της ελευθερίας: Το άγχος προκύπτει συχνά όταν κανείς συνειδητοποιεί ότι έχει την ελευθερία να επιλέξει ως προς το τρόπο που θα ζήσει τη ζωή του. Αυτό συμβαίνει γιατί, ενώ είναι λυτρωτική η συνειδητοποίηση, φέρνει μαζί της ένα αίσθημα ευθύνης για τις επιλογές που θα κάνει. Μάλιστα, μπορεί να γεννώνται αμφισβήτηση, φόβος και αγωνία σχετικά με το αν οι επιλογές είναι σωστές, αν στο μέλλον θα φέρουν ικανοποίηση από τη ζωή, αλλά και αν θα καταφέρει να τις υλοποιήσει. Η ελευθερία της επιλογής, παρότι ακούγεται και είναι ένα σημαντικό δώρο στη ζωή του ανθρώπου, την ίδια στιγμή είναι αγχογόνος συνθήκη, αφού κανείς καλείται να ορίσει τον εαυτό του και να θέσει ο ίδιος το πλαίσιο της ζωής του.

• Η συνειδητοποίηση της φθοράς και του θανάτου: Η φθορά και ο θάνατος είναι εξαρχής συνυφασμένα με την ανθρώπινη ύπαρξη. Η συνειδητοποίηση ότι δεν υπάρχει άνθρωπος που μόνο θα γεννηθεί αλλά δε θα πεθάνει, προκαλεί ένα βαθύ αίσθημα ανασφάλειας και άγχους για το μέλλον. Η σκέψη για τη θνητότητα, ωστόσο, δεν αφορά αποκλειστικά το πεπερασμένο της ύπαρξης. Αφορά, παράλληλα, και τη διαπραγμάτευση για τη ζωή που θα ζήσει κανείς. Έτσι, η αναζήτηση νοήματος σε μια ζωή που κάποια στιγμή τελειώνει, είναι μια διαρκής πρόκληση.

• Η έλλειψη νοήματος ζωής: Η αίσθηση για κάποιον άνθρωπο ότι δε μπορεί να βρει νόημα στη ζωή του ή που δεν αισθάνεται ότι έχει προσωπική ταυτότητα, σε ένα κόσμο που διαρκώς αλλάζει με μεγάλες ταχύτητες, προκαλεί άγχος και δυσφορία. Το νόημα ζωής δεν είναι προκαθορισμένο. Σχετίζεται με το ερώτημα: «πώς θέλω να υπάρχω στον κόσμο». Καλείται κάθε πρόσωπο να το αναζητεί διαρκώς. Καλείται διαρκώς να αναστοχάζεται για τη θέση του στον κόσμο και τις σχέσεις (είτε με τον εαυτό είτε με άλλα πρόσωπα). Και αυτός ο αναστοχασμός επιφέρει υπαρξιακό άγχος!
  • Ωστόσο, το νόημα ζωής βρίσκεται σε άμεση συνάρτηση με το ερώτημα: «ποιος είμαι». Η αυτογνωσία προσδίδει αίσθημα ασφάλειας και σταθερότητας. Έτσι, η διαπίστωση ότι δεν υπάρχει αυτό το σταθερό σημείο αυτοαναφοράς, μπορεί να διεγείρει έντονο άγχος. Εντούτοις, αυτό το άγχος αποτρέπει το πρόσωπο από το να καθηλωθεί σε μια αίσθηση κενού.

• Το άγχος της μοναξιάς: Στην υπαρξιακή προσέγγιση η μοναξιά είναι μια αναπόφευκτη εμπειρία. Ως ατομικότητες καλούμαστε να κατανοήσουμε ότι είμαστε μόνοι, καθώς αποτελούμε μοναδικές και ανεπανάληπτες υπάρξεις, όπου καμία δε μοιάζει, δεν ταυτίζεται με την άλλη. Η διαπίστωση αυτή δεν έχει σχέση με κάποια ναρκισσιστική περιγραφή του ανθρώπου, αλλά συνίσταται στην πραγματικότητα ότι, κανείς δεν συνταυτίζεται απόλυτα με κανέναν άλλον. Βέβαια, αυτό δεν αποκλείει την σύνδεση με τους άλλους ανθρώπους. Απεναντίας, αυτή ακριβώς η διαπίστωση, παρότι προκαλεί άγχος, μπορεί να γεννήσει δημιουργικές δυνάμεις αφενός για αυτογνωσία, αφετέρου για το χτίσιμο αυθεντικών σχέσεων. Παράλληλα, η καθήλωση στη μοναξιά και η μη αναζήτηση ουσιαστικών σχέσεων, οδηγεί στην απομόνωση, δηλαδή στην αποκοπή από τον κόσμο και τους άλλους. Εκεί, η μοναξιά γίνεται μια φυλακή, η οποία επιφέρει απελπισία και δεν επιτρέπει ούτε να αντιληφθούμε τη μοναδικότητά μας ούτε και να αποκομίσουμε σημαντικές σχέσεις, που θα μας επιτρέψουν να εμπλουτιστούμε.

Η Διαχείριση του Άγχους

Το άγχος μπορεί να είναι μια δυσάρεστη εμπειρία, αλλά δεν είναι μια κακή εμπειρία. Έχει μια λειτουργικότητα, αφού προκύπτει από κάτι (εσωτερικό ή εξωτερικό) που καλείται ο άνθρωπος να ανταποκριθεί.

Το άγχος, πέρα από τη διαπίστωση που αφορά τον κίνδυνο ή τη δυσκολία, κομίζει και την ανάγκη να βρεθεί λύση, ώστε κανείς να προχωρήσει παρακάτω. Καθώς το άγχος είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης και εμπειρίας, το σημαντικό είναι να νοηματοδοτηθεί, αντί να κουκουλωθεί.

Πολλές φορές, πίσω από το αίτημα της διαχείρισης του άγχους, κρύβεται η προσδοκία να εξαφανιστεί. Όμως, η αποφυγή μιας τόσο σημαντικής εμπειρίας, μπορεί να προκαλέσει περισσότερη δυσφορία.

Μοιάζει σαν να πρέπει να μπει ένας φράχτης σε ένα ποτάμι, που όμως κάποια στιγμή θα υπερχειλίσει, καθώς συνεχίζει να ρέει.

Με άλλα λόγια, το άγχος επιμένει σε μεγαλύτερη ένταση, αν κάποιος δεν αφουγκραστεί τους λόγους, για τους οποίους προκύπτει, δημιουργώντας σημαντική ψυχική κόπωση. Για αυτό το λόγο η αποδοχή του άγχους είναι και το πρώτο βήμα για τη διαχείρισή του.

The post Το άγχος ως μέρος της ανθρώπινης ύπαρξης appeared first on ανθίΖΩντας.

Τί είναι η βουλιμία;

Η βουλιμία αποτελεί μια σοβαρή διατροφική διαταραχή, η οποία επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Εκδηλώνεται κατά κύριο λόγο με επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας, τα οποία διαδέχονται από αντισταθμιστικές συμπεριφορές (π.χ. αυτοπροκαλούμενος εμετός, χρήση καθαρτικών, διουρητικών ή κλυσμάτων κ.α.).

Αυτές οι αντισταθμιστικές συμπεριφορές αποσκοπούν σε πρώτη ανάγνωση στην αποφυγή του ατόμου να πάρει κιλά, για αυτό το λόγο η αποβολή της τροφής γίνεται σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα μετά την υπερφαγία.

Ποια είναι τα συμπτώματα της βουλιμίας;

Προκειμένου να γίνει κατανοητό πότε ένα άτομο αντιμετωπίζει αυτή τη διαταραχή, έχουν θεσπιστεί τα παρακάτω κριτήρια:

1. Επαναλαμβανόμενα επεισόδια uπερφαγίας. Ένα υπερφαγικό επεισόδιο περιγράφεται από τα εξής:

• Κατανάλωση σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (συνήθως μέσα σε 2 – 3 ώρες) εμφανώς μεγαλύτερης ποσότητας τροφής από αυτήν που θα μπορούσαν να καταναλώσουν οι περισσότεροι άνθρωποι κατά τον ίδιο χρόνο και υπό παρόμοιες περιστάσεις.

• Αίσθηση έλλειψης ελέγχου στην κατανάλωση της τροφής όσο διαρκεί το επεισόδιο (π.χ., αίσθηση του ατόμου ότι αδυνατεί να σταματήσει να τρώει ή νιώθει ότι δε μπορεί να ελέγξει πόσο τρώει).

4. Η αυτοαξιολόγηση (αίσθηση αυταξίας, εικόνα εαυτού) εξαρτάται υπέρμετρα από το σχήμα και το βάρος του σώματος (π.χ. «αν δεν είμαι x κιλά δεν αξίζω τίποτα, είμαι απλώς χοντρός/ή»).

Ορισμένα ακόμη, εξίσου σημαντικά συμπτώματα, τα οποία παρατηρούνται σε ένα άτομο με βουλιμία μπορούν να είναι τα εξής:

• Αίσθημα αηδίας για τον εαυτό: Μετά από ένα βουλιμικό επεισόδιο δεν είναι σπάνιο να προκύπτει έντονο συναίσθημα αηδίας και απαξίωση για τον εαυτό. Καθώς είναι μια πολύ επώδυνη εμπειρία, άνθρωποι με βουλιμία αναφέρουν έντονα αρνητικά συναισθήματα για τον εαυτό.
• Ένταση και άγχος: Το βίωμα του βουλιμικού επεισοδίου συνοδεύεται από ένταση και άγχος, τα οποία παραμένουν και μετά την ολοκλήρωσή του.
• Χαμηλή αυτοεκτίμηση και κοινωνική απομόνωση: Η εμπειρία τέτοιων επεισοδίων κατ’ επανάληψη επιδρά αρνητικά στην αυτοεκτίμηση, με συνοδό αποτέλεσμα τη διάθεση του ατόμου να αποξενωθεί από τον κοινωνικό περίγυρο, καθώς βιώνει ενοχές, απόγνωση, ακόμα και μίσος για τον εαυτό του.
• Αυτοτραυματισμός: Σε κάποιες περιπτώσεις, παρατηρείται μαζί με τα βουλιμικά επεισόδια και αυτοτραυματισμός, συνήθως σε ένδειξη αυτοτιμωρίας.

Πώς εκδηλώνεται ένα βουλιμικό επεισόδιο;

Ένα βουλιμικό επεισόδιο χωρίζεται συνήθως σε τρεις διαφορετικές φάσεις:

1. Φάση υπερφαγίας:

Σε αυτή την πρώτη φάση το άτομο ξεκινά και καταναλώνει ασυνήθιστα μεγάλη ποσότητα τροφής σε σύντομο χρονικό διάστημα. Καθώς αισθάνεται ότι αδυνατεί να ελέγξει τον εαυτό του και να σταματήσει, συνεχίζει να τρώει ακόμα και όταν αισθανθεί κορεσμό (δεν πεινάει άλλο). Δεν είναι, μάλιστα, λίγες οι φορές, όπου οι τροφές που καταναλώνονται θεωρούνται ανθυγιεινές ή «απαγορευμένες (λιπαρές τροφές με πολλές θερμίδες)

2. Φάση συμπεριφοράς αντιστάθμισης:

Μετά την ολοκλήρωση της υπερφαγικής εκδήλωσης, το άτομο υιοθετεί συμπεριφορές με σκοπό να απαλλαγεί από τις τροφές και τις θερμίδες που κατανάλωσε. Συνηθέστερα, επικεντρώνεται σε μεθόδους άμεσης αποβολής της τροφής, προκαλώντας εμετό ή κάνοντας κατάχρηση καθαρτικών μεθόδων. Ωστόσο, μπορεί να υιοθετήσει και συμπεριφορές απώλειας βάρους, όπως για παράδειγμα την αφαγία μετά το επεισόδιο ή εξαντλητική γυμναστική, προκειμένου να «κάψει» τις θερμίδες.

3. Φάση συναισθηματικής δυσφορίας:

Μετά το επεισόδιο και ιδίως εφόσον ακολουθήσει μεθόδους αποβολής τροφής, επικρατούν έντονα δυσφορικά συναισθήματα, όπως ντροπή, ενοχές, απογοήτευση, απόγνωση, αηδία ή/και αίσθημα κενού. Όταν αυτό το τριφασικό επεισόδιο βουλιμίας γίνεται τακτικά και επαναλαμβανόμενα μπορεί να παρατηρηθούν και συμπτώματα κατάθλιψης.

Ο φάυλος κύκλος της βουλιμίας

Πράγματι, η βουλιμία έχει χαρακτηριστεί -και δικαίως- ως φαύλος κύκλος. Το άτομο μπορεί να αισθάνεται ότι δεν έχει τον έλεγχο του εαυτού του, να καταναλώνει αλόγιστα, να προσπαθεί να αποβάλλει τις θερμίδες και τελικά να βιώσει έντονη συναισθηματική δυσφορία. Ωστόσο, αυτή η δυσφορία μπορεί να πυροδοτήσει ένα νέο επεισόδιο βουλιμίας, επιτείνοντας τα δυσφορικά συναισθήματα.

Παρότι την στιγμή εκδήλωσης ενός βουλιμικού επεισοδίου φαίνεται ότι παύουν να υπάρχουν προσωρινά τα δύσκολα συναισθήματά του και μπορεί να βιώνει ευχαρίστηση ή παρηγοριά στις μεγάλες ποσότητες φαγητού, όταν το επεισόδιο τελειώσει, η δυσφορία επιστρέφει πιο έντονη!

Βουλιμία και υπερφαγία: διαφορές και ομοιότητες

Παρά το γεγονός ότι η βουλιμία και η υπερφαγία αποτελούν αμφότερες διατροφικές διαταραχές, είναι σημαντικό να τονίσουμε ορισμένες ομοιότητες αλλά και διαφορές τους.

Ομοιότητες:

• Υπερφαγικά επεισόδια: Και οι δύο διαταραχές διέπονται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια κατανάλωσης υπερβολικά μεγάλων ποσοτήτων τροφής.
• Αίσθημα απώλειας ελέγχου: Και στις δύο διαταραχές, το υπερφαγικό επεισόδιο συνοδεύεται από την έντονη αίσθηση απώλειας ελέγχου κατά την πρόσληψη τροφής.
• Συναισθηματικές δυσκολίες: Και στις δύο διαταραχές, μετά το υπερφαγικό επεισόδιο ακολουθούν δυσφορικά συναισθήματα, όπως άγχος, θλίψη, αηδία, ενοχές και ντροπή.

Διαφορές:

• Αντισταθμιστικές συμπεριφορές: Η βουλιμία περιλαμβάνει αντισταθμιστικές συμπεριφορές  (πρόκληση εμετού, χρήση καθαρτικών μεθόδων, υπερβολική άσκηση, ή νηστεία), ενώ στην υπερφαγία όχι.
• Εικόνα σώματος: Η αυτοεκτίμηση στη βουλιμία επηρεάζεται σε καθοριστικό βαθμό από το σωματικό βάρος και την εικόνα του σώματος, σε αντίθεση με την υπερφαγία που κάτι τέτοιο δεν είναι απαραίτητο.
• Συχνότητα και διάρκεια: Η βουλιμία ορίζεται από την εναλλαγή επεισοδίων υπερφαγίας και αντισταθμιστικής συμπεριφοράς κατά μέσο όρο 1 φορά την εβδομάδα για 3 μήνες. Στην υπερφαγία, τα υπερφαγικά επεισόδια δεν έχουν την ίδια συχνότητα και διάρκεια.

Βουλιμία: επιπτώσεις στη σωματική υγεία

Η βουλιμία είναι μια σοβαρή διατροφική διαταραχή, η οποία συχνά σχετίζεται με προβλήματα στη σωματική υγεία.

Για παράδειγμα, σε άτομα με βουλιμία και δη μετά από διαρκή επαναλαμβανόμενα επεισόδια παρατηρούνται γαστρεντερικά ή καρδιολογικά προβλήματα, οδοντιατρικά προβλήματα (κυρίως εξαιτίας των συχνών εμέτων), προβλήματα στην οστική πυκνότητα, ακόμα και στο αναπαραγωγικό σύστημα.

Βουλιμία και Οικογένειες: Η συστημική οπτική

Το άτομο που εκδηλώνει τα συμπτώματα της βουλιμίας είναι πιθανό να αισθάνεται ότι αδυνατεί να έχει την αυτονομία και την ανεξαρτησία του. Ταυτόχρονα, η εμφάνιση της διαταραχής στρέφει τον προβολέα στον «προβληματικό», γεγονός που επιτρέπει να ανασταλούν οι συγκρούσεις και να συγκαλυφθούν ζητήματα οικογενειακών σχέσεων και ρόλων. Έτσι, «θυσιάζονται» η ειλικρίνεια και η διαφάνεια στις σχέσεις, προκειμένου να διατηρηθεί η «ειρήνη» μέσα στο σπίτι.

Ο Minuchin, ένας από τους πρωτοπόρους της οικογενειακής θεραπείας, ερμήνευσε τη βουλιμία ως ένα σύμπτωμα που σχετίζεται με δυσλειτουργικές οικογενειακές δυναμικές στις σχέσεις των μελών.

Σύμφωνα με την οπτική του, η βουλιμία μπορεί να οφείλεται σε:

1. Ασαφή όρια:

Η οικογένεια μπορεί να παρουσιάζει ασαφή όρια ρόλων και ευθυνών, ενώ παρατηρείται και έλλειψη σαφούς διαχωρισμού μεταξύ των μικρότερων συστημάτων της οικογένειας (ζευγάρι, γονείς, παιδιά). Αυτή η ασάφεια δημιουργεί προϋποθέσεις αναστολής της ατομικότητας και της αυτονομίας για χάρη της συνοχής της οικογένειας.

2. Υπερβολική εμπλοκή:

Τα ασαφή όρια επιτρέπουν την συναισθηματική εξάρτηση μεταξύ των μελών, δυσχεραίνοντας την οικοδόμηση προσωπικής ταυτότητας για τα μέλη (ιδίως για τα παιδιά).

3. Ανεπαρκής επικοινωνία:

Η επικοινωνία μπορεί να μην είναι ανοιχτή, με έλλειψη σαφούς έκφρασης συναισθημάτων και αναγκών. Έτσι, τείνει να επικρατεί είτε αποσιώπηση δύσφορων συναισθημάτων είτε κριτική, όταν αυτά εκφράζονται.

4. Άρνηση:

Υπάρχουν περιπτώσεις, όπου διαπιστώνεται άρνηση ή υποτίμηση της σοβαρότητας της βουλιμίας. Τα μέλη της οικογένειας δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν το πρόβλημα και το ερμηνεύουν ως μια «φάση» για το άτομο, η οποία θα περάσει.

Κατανοώντας την βουλιμία: Η υπαρξιακή συστημική οπτική

Προσεγγίζοντας αυτή την ενότητα μέσα από το πρίσμα της υπαρξιακής συστημικής προσέγγισης, η βουλιμία δεν αποτελεί τόσο μια ατομική διαταραχή όσο μια έκφραση δυσλειτουργίας των σημαντικών οικογενειακών σχέσεων.

Μπορεί να ερμηνευθεί ως μια απόπειρα επίλυσης ή διαχείρισης συναισθηματικής δυσφορίας, όπως ο φόβος της απόρριψης από τους σημαντικούς άλλους ή η ανάγκη για αίσθηση ελέγχου σε ένα περιβάλλον, το οποίο βιώνεται ως απρόβλεπτο ή απρόσιτο.

Άλλωστε, σε τέτοιες περιτπώσεις διαπιστώνεται ότι «ο ασθενής» έχει ενοχοποιηθεί ως προς την αξία του ή τις δυνάμεις του. Υπό αυτή την έννοια, η βουλιμία μπορεί να αποτελεί μια μορφή έκφρασης και εκδραμάτισης (δηλαδή εκτόνωσης) των συναισθημάτων, όταν αυτά για κάποιο λόγο δεν επιτρέπεται να εκφραστούν διαφορετικά.

Το άτομο με βουλιμία είναι πιθανό να προσπαθεί να διαχειριστεί το άγχος για τον εαυτό του σε μια περίοδο υπαρξιακής κρίσης (για παράδειγμα ένα μεταβατικό αναπτυξιακό στάδιο ή μια οδυνηρή απώλεια).

Ιδίως, εφόσον αισθάνεται ότι δεν έχει τη δυνατότητα να επικοινωνήσει λεκτικά τις σκέψεις και τα συναισθήματά του, το βάρος της δυσφορίας μετακυλίεται στο φαγητό και οικοδομείται σταδιακά το μοτίβο υπερφαγία – αποβολή – συναισθηματική επιβάρυνση.

Σε προσωπικό επίπεδο, το άτομο με βουλιμία ίσως να αισθάνεται υπαρξιακό κενό. Να αισθάνεται, δηλαδή, πως η ζωή του δεν έχει σκοπό και να προσπαθεί μάταια να γεμίσει αυτό το κενό μέσα από το φαγητό.

Από την άλλη πλευρά, συχνά παρατηρείται ότι ο φαύλος κύκλος της βουλιμίας νοηματοδοτείται από το άτομο ως μια μορφή αυτοτιμωρίας. Έτσι, πέρα από την αίσθηση απώλειας ελέγχου, υπάρχει ο κίνδυνος να θεωρηθεί και ως ένας τρόπος τιμωρίας και επικύρωσης της «προβληματικότητάς» του.

Πώς αντιμετωπίζεται η βουλιμία; Η υπαρξιακή συστημική προσέγγιση

Όπως έχει αναδειχθεί, η βουλιμία είναι ένα δύσκολο και πολυσύνθετο φαινόμενο. Οι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν αυτή την συνθήκη είναι σημαντικό να αναγνωρίσουν τη δυσκολία της κατάστασης και σε αυτές τις συνθήκες, η ψυχοθεραπεία είναι ένας τρόπος να μπορέσουν να σταθούν διαφορετικά.

Η υπαρξιακή συστημική ψυχοθεραπεία εστιάζει στην κατανόηση και νοηματοδότηση για την ύπαρξη της συγκεκριμένης διαταραχής στη ζωή του θεραπευόμενου.

Ο θεραπευόμενος, μέσα στον ασφαλή χώρο της συνεδρίας έχει την ευκαιρία να μιλήσει για τις σημαντικές του σχέσεις και να κατανοήσει το ρόλο του φαγητού στη ζωή του και την αυτοεικονά του.

Παράλληλα, η υπαρξιακή συστημική ψυχοθεραπεία αποσκοπεί την οικοδόμηση υγιούς σχέση με τον εαυτό και στην ανάκτηση ή κατάκτηση αυτοεκτίμησης και αυτοπεποίθησης.

Επιπλέον, γίνεται εστίαση σε λειτουργικούς τρόπους κατανόησης και διαχείρισης των συναισθημάτων του, με σκοπό όχι μόνο να μειωθεί η συμπτωματολογία, αλλά σταδιακά το φαγητό να συνδεθεί με την απόλαυση, την επιθυμία και τη θρέψη (σωματική, ψυχική, σχεσιακή).

Ψυχοθεραπεία και συνειδητότητα στη βουλιμία

Ευρύτερα, η συνειδητότητα που μπορεί να κερδίσει κανείς μέσα από τη ψυχοθεραπεία, παρέχει την ευκαιρία στον θεραπευόμενο να επιλέγει τον τρόπο που θα σχετιστεί με τα συναισθήματά του και τις δυσκολίες του, χωρίς να χρειάζεται να τα μεταφέρει σε άλλες πτυχές της ζωής του (π.χ. διατροφή).

Και, ακόμα και αν συνεχίζει να το μεταφέρει, να μπορεί να ερμηνεύει την κατάσταση όχι με τρόπο απαξίας εαυτού, αλλά με εμπιστοσύνη και τρυφερότητα ότι μπορεί να τα καταφέρει.

Όταν οι θεραπευόμενοι με βουλιμία βρίσκονται στην εφηβεία, η οικογενειακή θεραπεία μπορεί να βοηθήσει πολλαπλά, όχι μόνο το άτομο με την βουλιμία αλλά και ολόκληρη την οικογένεια, εφόσον το σύμπτωμα της βουλιμίας προέρχεται και σχετίζεται με τις δυσλειτουργικές σχέσεις μέσα στην οικογένεια.

Εκεί, οι στόχοι για υγιή οριοθέτηση των μελών της οικογένειας, ανάπτυξη σαφούς και ειλικρινούς επικοινωνίας, η ενίσχυση της αυτονομίας και της ατομικής ταυτότητας, η ανάπτυξη υγιών τρόπων αντιμετώπισης των συναισθημάτων και των συγκρούσεων είναι, μεταξύ άλλων, κεντρικοί στόχοι για την αντιμετώπιση της βουλιμίας.

Ο στόχος δεν είναι να υφεθούν απλώς τα συμπτώματα, αλλά το ίδιο το οικογενειακό σύστημα να μετατοπιστεί, ώστε όλοι να έχουν τον προσωπικό χώρο να σχετιστούν μεταξύ τους με έναν τρόπο νέο, λειτουργικό, αυθεντικό, ευχαριστιακό.

The post Βουλιμία: καταναλώνοντας το συναίσθημα appeared first on ανθίΖΩντας.

Η αυτοπεποίθηση αναφέρεται στην εμπιστοσύνη και την πίστη που ένα άτομο έχει στις δικές του ικανότητες, δεξιότητες και δυνατότητες.

Αυτή η πεποίθηση καθορίζει τον τρόπο, με τον οποίο βλέπουμε τον εαυτό μας, τον κόσμο και, συνεπώς, επηρεάζει ως προς το πώς αντιδρούμε σε διάφορες καταστάσεις.

Ένα άτομο με υψηλή αυτοπεποίθηση έχει την πίστη ότι μπορεί να αντιμετωπίσει προκλήσεις, να επιτύχει στόχους που θέτει και να διαχειριστεί αποτελεσματικά τις διάφορες πτυχές της ζωής του.

Η αυτοπεποίθηση συνδέεται με την εσωτερική ευαισθησία και την ικανότητα να αντιμετωπίζουμε την αβεβαιότητα, χωρίς να χάνουμε την πίστη μας στον εαυτό μας.

Έτσι, ακόμα και σε μια περίπτωση που δεν καταφέρουμε να επιτύχουμε έναν στόχο, η πεποίθηση για τις ικανότητές μας δεν αλλάζει.

Ταυτόχρονα, η αυτοπεποίθηση προσδίδει την αίσθηση ότι έχουμε τον έλεγχο του εαυτού και της ζωής μας.

Από την άλλη πλευρά, άνθρωποι που δεν έχουν εμπιστοσύνη στις ικανότητές τους, εξαρτώνται σημαντικά από την άποψη των άλλων, προκειμένου να αισθανθούν καλά με τον εαυτό τους.

Επιπλέον, πιστεύουν ότι δεν είναι σε θέση να επιτύχουν τα όνειρά τους και δεν αναλαμβάνουν ρίσκα για την υλοποίηση των στόχων τους, υπό το φόβο της αποτυχίας.

Χαμηλή αυτοπεποίθηση: πώς εκδηλώνεται

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση εκδηλώνεται με διάφορες σκέψεις που μπορούμε να τις παρατηρήσουμε στην καθημερινότητά μας. Ας δούμε ορισμένα παραδείγματα σκέψεων, που σχετίζονται με χαμηλή αυτοπεποίθηση.

• Ο εγκλωβισμός σε έναν διαρκή αρνητικό τρόπο σκέψης σχετικά με όσα κάνουμε ή μας συμβαίνουν (π.χ. «τα κάνω όλα λάθος», «δεν συμβαίνει τίποτα καλό σε εμένα»)
• Η εστίαση σε σκέψεις, οι οποίες υποδηλώνουν υποτίμηση για τον εαυτό (π.χ. «δεν αξίζω», «δεν είμαι καλός/ή σε τίποτα»)
• Η διαρκής σύγκριση με άλλους ανθρώπους, όπου πάντα είναι αρνητική η έκβαση για τον εαυτό (π.χ. «Ο X. είναι πολύ καλύτερος στη δουλειά από εμένα», «Όλοι οι φίλοι μου έχουν πετύχει, ενώ εγώ όχι»)
• Η ηθική επίκριση προς τον εαυτό μας (π.χ. «Αυτό που κάνω είναι κακό», «Δεν είμαι καλός άνθρωπος»)
• Η αγωνία ότι οι άλλοι μας βλέπουν υποτιμητικά (π.χ. «Οι γύρω μου μάλλον με θεωρούν γελοίο/α», «Δεν θέλει κανένας να κάνει παρέα μαζί μου»)
• Η ανάγκη να είμαστε (σε όσα κάνουμε) τέλειοι (π.χ. «Πάλι δεν το έκανα σωστά, είμαι άχρηστος/η»)
• Ευαισθησία στην κριτική των άλλων για κάποια πράξη μας, η οποία οδηγεί σε σκληρή αυτοκριτική και υποτίμηση της αξίας μας
• Ευαισθησία στην αποτυχία μιας δράσης, η οποία ερμηνεύεται ως συνολική αποτυχία για τον εαυτό μας (π.χ. «Δεν κατάφερα να περάσω τις εξετάσεις, άρα δεν αξίζω σε τίποτα»)

Αυτές είναι μερικές από τις σκέψεις που μπορεί να κάνουμε, όταν δεν έχουμε πίστη στον εαυτό μας. Φυσικά, υπάρχουν πολλά ακόμα παραδείγματα τρόπων σκέψης που μπορεί να υποδηλώνουν χαμηλή αυτοπεποίθηση.

Όταν αυτές οι σκέψεις γίνονται τακτικά και σε πολλούς τομείς της ζωής μας, τότε υπάρχει επιβάρυνση και στα συναισθήματα, αφού επικρατεί το αίσθημα της δυσφορίας.

Αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση

Η αυτοπεποίθηση και η αυτοεκτίμηση είναι δύο ξεχωριστές αλλά αλληλένδετες έννοιες και λειτουργίες, οι οποίες αφορούν διαφορετικές πτυχές της σχέσης ενός ατόμου με τον εαυτό του. Ας εξετάσουμε τις διαφορές μεταξύ τους:

Αυτοπεποίθηση:

Η αυτοπεποίθηση περιγράφει την πίστη του ατόμου στις δικές του ικανότητες και δυνατότητες.

Συνδέεται με την πεποίθηση ότι είμαστε ικανοί να αντιμετωπίσουμε προκλήσεις, να επιτύχουμε στόχους και να ανταπεξέλθουμε αποτελεσματικά σε διάφορες καταστάσεις της ζωής μας.

Η αυτοπεποίθηση μπορεί να είναι υψηλή σε ορισμένους τομείς της ζωής μας (π.χ. επαγγελματικό, ακαδημαϊκό, κοινωνικές επαφές), ενώ σε άλλους να είναι χαμηλή (π.χ. ερωτικές σχέσεις).

Αυτοεκτίμηση:

Η αυτοεκτίμηση αφορά την αξία που ένα άτομο δίνει για τον εαυτό του.

Συνδέεται με τον τρόπο που βλέπουμε ευρύτερα τον εαυτό μας, το αν αξίζουμε και τί συναισθήματα νιώθουμε για τον εαυτό μας.

Η αυτοεκτίμηση δεν σχετίζεται με την πίστη που μπορεί να έχουμε στις ικανότητές μας σε ένα τομέα ζωής ή σε μια δραστηριότητα. Απεναντίας, σχετίζεται με την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας συνολικά.

Ενώ η αυτοπεποίθηση επικεντρώνεται στην εμπιστοσύνη που διαθέτουμε στις ικανότητές μας, η αυτοεκτίμηση επικεντρώνεται στην εκτίμηση της προσωπικής αξίας και στη σχέση μας με τον εαυτό μας. Και οι δύο έννοιες είναι σημαντικές για την ψυχολογική ευεξία και την προσωπική ανάπτυξη, καθώς συμβάλλουν στη διαμόρφωση θετικής στάσης απέναντι στον εαυτό.

Αυτοπεποίθηση και αυτογνωσία

Όπως έχει αναφερθεί, η αυτοπεποίθηση είναι σημαντική, καθώς αφορά την πεποίθηση για τις δυνατότητες, τις ικανότητες και την αξία του ατόμου. Από την άλλη, η αυτογνωσία είναι επίσης πολύτιμη, καθώς συνιστά τη βαθιά κατανόηση του εαυτού μας, συμπεριλαμβανομένων και των σκοτεινών πτυχών μας.

Στην υπαρξιακή συστημική προσέγγιση η αυτοπεποίθηση κατακτάται σταδιακά, μέσα από την ανάδειξη των δυνατοτήτων, των θετικών χαρακτηριστικών του ατόμου, αλλά και μέσω της επίγνωσης των δυσλειτουργικών μας σημείων.

Επομένως, η αυτοπεποίθηση συνδέεται στενά με την αυτογνωσία. Καθώς γνωρίζουμε περισσότερα για τον εαυτό μας, ενισχύεται η πεποίθηση που έχουμε για τις ικανότητές μας, αφού μπορούμε να κατασκευάσουμε μια ισχυρότερη, πιο σταθερή αυτοεικόνα και να δημιουργήσουμε θετικές αλλαγές στη ζωή μας.

Αυτοπεποίθηση: πώς χτίζεται;

Η αυτοπεποίθηση είναι ένα σημαντικό προσωπικό χαρακτηριστικό, το οποίο εξαρτάται σε υψηλό βαθμό από τις σχέσεις με τους σημαντικούς μας ανθρώπους, ενώ χτίζεται ήδη από την παιδική ηλικία.

Η σχέση με τους γονείς και τον οικογενειακό περίγυρο, οι αναφορές των γονέων στο παιδί, αλλά και η εικόνα που έχει ένα παιδί σχετικά με το πώς οι γονείς βλέπουν τους εαυτούς τους είναι παράγοντες ισχυρής επιρροής στην οικοδόμηση αυτοπεποίθησης.

Αν, για παράδειγμα, ένα άτομο έχει δεχθεί ως παιδί διαρκή αμφισβήτηση στις ικανότητές του ή διαπιστώνει ότι οι γονείς του δεν πιστεύουν στους εαυτούς τους, τότε είναι πιθανό το παιδί αυτό στην πάροδο του χρόνου να αναπτύξει χαμηλή αυτοπεποίθηση (και αυτοεκτίμηση).

Ενώ αυτή η αμφισβήτηση μπορεί να έχει προστατευτικούς λόγους απέναντι στις αντιξοότητες της ζωής, εντούτοις κληροδοτεί το παιδί με φόβους και ανησυχίες, που δεν επιτρέπουν να αφουγκραστεί τις ικανότητές του.

Ωστόσο, η αυτοπεποίθηση δεν χτίζεται μόνο στην παιδική ηλικία!

Αντιθέτως, αποτελεί μια διαρκή διαδικασία ζύμωσης με τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Επομένως, μπορεί κανείς να αποκτήσει (ή ανακτήσει) την αυτοπεποίθησή του και στην ενήλικη ζωή.

Αυτοπεποίθηση στην ενήλικη ζωή: η συμβολή της ψυχοθεραπείας

Όπως έχει ήδη γραφτεί παραπάνω, η αυτοπεποίθηση δεν είναι ένα σταθερό χαρακτηριστικό που κάποιος το έχει ή όχι. Απεναντίας, είναι μια διαρκής και δυναμική διαδικασία. Για αυτό και μπορεί να επηρεαστεί από διάφορους παράγοντες, όπως οι εμπειρίες, ο περίγυρος, οι σχέσεις και οι εσωτερικές πεποιθήσεις.

Η ανάπτυξη της υγιούς αυτοπεποίθησης μπορεί να είναι ένας σημαντικός στόχος στην προσωπική ανάπτυξη, καθώς συνδέεται στενά με την ευημερία και την ικανότητα να αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις της ζωής.

Η ψυχοθεραπεία σε αυτή την περίπτωση είναι ένας βοηθητικός τρόπος ανάκτησης της αυτοπεποίθησης.

Στην υπαρξιακή συστημική ψυχοθεραπεία η εστίαση γίνεται στη ρίζα αυτών των δύσφορων πεποιθήσεων και συναισθημάτων για τον εαυτό, με στόχο την απόκτηση επίγνωσης.

Παράλληλα, υπάρχει ο χώρος να εξερευνηθεί πώς οι θεραπευόμενοι σχετίζονται με τα σημαντικά τους πρόσωπα διαχρονικά. Αυτή η διεργασία παρέχει τη δυνατότητα να αποκτήσουν επίγνωση σχετικά με δυσλειτουργικά μοτίβα επικοινωνίας και, παράλληλα, να βρουν τρόπους που θα απολαμβάνουν τη σχέση με τον περίγυρό τους.

Μέσα από αυτή τη διαδικασία, δίνεται η ευκαιρία στους θεραπευόμενους να ανακαλύψουν τον εαυτό τους. Να αποκτήσουν, δηλαδή, αυτογνωσία! Αυτοπεποίθηση και αυτογνωσία είναι σημαντικές παράμετροι της ψυχικής ευεξίας!

Αλέξανδρος Μοροχλιάδης

Ψυχολόγος, MSc

Υπαρξιακός Συστημικός Ψυχοθεραπευτής

The post Αυτοπεποίθηση: η εικόνα του εαυτού appeared first on ανθίΖΩντας.

Δεν έχει πληθυντικό αριθμό, αλλά συμπεριλαμβάνει πλήθος ερμηνειών και προσεγγίσεων. Είναι θηλυκού γένους, όμως αφορά κάθε άνθρωπο. Και ενώ το πρώτο συνθετικό έχει τη λέξη εαυτός, αν λογιστεί ως αποκλειστικά ατομική υπόθεση, τότε κινδυνεύει να μην συμπεριλαμβάνει όλες τις διαστάσεις του εαυτού μας.

Γιατί αυτοφροντίδα;

Για την αυτοφροντίδα, τα τελευταία χρόνια, γίνεται όλο και τακτικότερη μνεία, αφού οι ταχείς ρυθμοί ζωής και οι πολλαπλές υποχρεώσεις της καθημερινότητας μοιάζουν να μην αφήνουν χώρο και χρόνο «για εμάς». Έτσι, συχνά πολλοί άνθρωποι αισθάνονται εξουθενωμένοι σωματικά, αλλά κυρίως ψυχικά και συναισθηματικά.

 Η κόπωση, δηλαδή, δεν αφορά μόνο το σώμα αλλά και την σκέψη και το συναίσθημα. Έτσι, εύχονται να είχαν λιγότερα άγχη, περισσότερο ελεύθερο χρόνο και, γενικότερα, έναν άλλον τρόπο ζωής. Σε αυτές τις φάσεις είναι που το ζήτημα της έλλειψης αυτοφροντίδας γίνεται πιο ορατό.

Ωστόσο, τί σημαίνει αυτοφροντίδα, πότε γίνεται και με ποιους τρόπους;

Τί σημαίνει αυτοφροντίδα;

Η αυτοφροντίδα αντιπροσωπεύει έναν σημαντικό πυλώνα για την ευημερία μας, έναν τρόπο ζωής που ενισχύει την ψυχική, σωματική και κοινωνική μας υγεία.

Ουσιαστικά, η φροντίδα του εαυτού περιλαμβάνει όλες εκείνες τις δραστηριότητες, οι οποίες μας κάνουν να αισθανόμαστε πλήρεις ψυχικά και συναισθηματικά!

 Η αυτοφροντίδα μπορεί να διαχωριστεί σε πολλούς τομείς και να εφαρμοστεί με πολλούς τρόπους. Δεν έχει απαραίτητα συγκεκριμένο χρόνο και, σίγουρα, δεν αφορά με τον ίδιο τρόπο όλους τους ανθρώπους.

Με άλλα λόγια, οι τρόποι για να φροντίσουμε τον εαυτό μας συνιστά μια βαθιά προσωπική διαδικασία, οι οποίοι εξαρτώνται από τις ανάγκες μας, τις επιθυμίες και τα προσωπικά μας ενδιαφέροντα!

Τρόποι αυτοφροντίδας:

Αυτοφροντίδα και σώμα

Η περιποίηση του σώματος είναι ένας σημαντικός τομέας της αυτοφροντίδας. Για παράδειγμα, η τακτική άσκηση βελτιώνει τη φυσική υγεία. Ωστόσο, για άλλους άσκηση σημαίνει αθλητική ενασχόληση, ενώ για άλλους σημαίνει να βγουν βόλτα για περπάτημα.

Ακόμη, μια ισορροπημένη διατροφή παρέχει όλα εκείνα θρεπτικά συστατικά, που ενισχύουν τον οργανισμό. Ωστόσο, αυτοφροντίδα θα μπορούσε να είναι και ένα γεύμα ή δείπνο με σημαντικούς ανθρώπους (φιλικά πρόσωπα, συντρόφους, συναδέλφους κ.α.) και μάλιστα χωρίς το φαγητό να είναι απαραίτητα θρεπτικό!

Στα πλαίσια της σωματικής φροντίδας συγκαταλέγεται και ο επαρκής ύπνος, ο οποίος αναζωογονεί το σώμα και τον νου.

Από την άλλη, θα λογιζόταν αυτοφροντίδα αν κάποιος ξενυχτούσε γιατί έχει παρασυρθεί από κάποιο βιβλίο ή επειδή βγαίνει με αγαπημένα πρόσωπα για νυχτερινή βόλτα;

Αν ναι, τότε η αυτοφροντίδα περιλαμβάνει και την ψυχαγωγία, την οποία μπορούμε να απολαύσουμε και να μας γεμίσει με σημαντικές εμπειρίες (ακόμα και να κάποιες φορές δεν μας ξεκουράζουν σωματικά)!

Αυτο-φροντίζοντας τον νου

Η αυτοφροντίδα δεν περιορίζεται μόνο στις φυσικές – σωματικές δραστηριότητες. Και ο νους μας χρειάζεται προσοχή και φροντίδα.

Έτσι, ο χρόνος που αφιερώνουμε για στιγμές σιωπής, σκέψης και αναστοχασμού είναι ουσιαστικός για τη νοητική ευεξία.

Κάποιες φορές, ακόμα και αν δεν είναι μέρος μιας ευχάριστης διαδικασίας, η δυνατότητα να αφουγκραζόμαστε τα συναισθήματα και τις σκέψεις μας διαμορφώνει τις συνθήκες για να μας καταλαβαίνουμε καλύτερα.

Επιπλέον, άλλες δραστηριότητες, όπως η ανάγνωση, η μάθηση και η συνεχής ανάπτυξη ενισχύουν το μυαλό μας, τις δεξιότητές μας και διευρύνουν τις προοπτικές μας.

Αυτοφροντίδα και κοινωνικότητα

Η αυτοφροντίδα δεν περιορίζεται σε μια ατομική διάσταση, αλλά έχει και κοινωνικό – διαπροσωπικό χαρακτήρα. Περιλαμβάνει τις σχέσεις μας με τους άλλους.

Η επαφή μας με αγαπημένα πρόσωπα εμπλουτίζει με συναισθήματα, εμπειρίες, χαρά, ικανοποίηση. Πολλοί άνθρωποι αφηγούνται αναμνήσεις όμορφες, όπου η χαρά της στιγμής πολλαπλασιαζόταν γιατί σε αυτές υπήρχαν αγαπημένα πρόσωπα μαζί.

Εδώ είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, η διαπροσωπική διάσταση της αυτοφροντίδας αφορά και την ικανότητα να θέτουμε όρια, να επικοινωνούμε αποτελεσματικά και να απολαμβάνουμε τις σχέσεις μας.

Σε ευρύτερο κοινωνικό επίπεδο η υποστήριξη που παρέχουμε και λαμβάνουμε σε μια κοινότητα, ενισχύει την αίσθηση της συνοχής και της αλληλεγγύης και αυτό συνιστά, επίσης, αυτοφροντίδα.

Αυτοφροντίδα και ψυχοθεραπεία

Μιλώντας για την αυτοφροντίδα, δε θα μπορούσε να μη γίνει λόγος και για τη ψυχοθεραπεία. Και αυτό γιατί η ψυχοθεραπευτική σχέση και διεργασία είναι πράξη αυτοφροντίδας.

Παρέχει τον συναισθηματικά ασφαλή χώρο να επικοινωνήσει το θεραπευόμενο πρόσωπο τις δυσκολίες που βιώνει, ανακαλύπτοντας παράλληλα τα δυνατά του στοιχεία, την ομορφιά του.

Ενώ, μάλιστα, πολλές φορές η διεργασία μπορεί να είναι απαιτητική και να έχει πόνο, επιτρέπει στους θεραπευόμενους να ακούσουν τον εαυτό τους και να ξανακαταγράψουν την ιστορία τους με επίγνωση των αγκυλώσεων του παρελθόντος.

Η ψυχοθεραπεία δίνει την ευκαιρία στο θεραπευόμενο πρόσωπο να αναλάβει την προσωπική ευθύνη να υπερασπιστεί την επιθυμία του και να ακούσει τις ανάγκες του. Επιτρέπει την αυτογνώσια. Και η αυτογνωσία είναι αυτοφροντίδα!

Άρα, τί είναι αυτοφροντίδα;

Συνοψίζοντας, αυτοφροντίδα δεν είναι απλά μια τάση, αλλά μια θεμελιώδης κατάσταση για την ευημερία μας. Δεν αφορά αποκλειστικά την ικανοποίηση των αναγκών μας. Η αυτοφροντίδα περιλαμβάνει και την επιθυμία και την υπεράσπισή της.

Εκτός από δράση, περιλαμβάνει σκέψη. Η αυτοφροντίδα, δηλαδή, δεν σχετίζεται μόνο με δραστηριότητες αλλά και με την ετοιμότητά μας να μετέχουμε στη ζωή, να καταγράφουμε τις ικανότητές μας, να αναλογιζόμαστε τί μας αρέσει και τί θέλουμε να βελτιώσουμε.

Η αυτοφροντίδα είναι μια πράξη αγάπης προς τον εαυτό μας, αλλά και προς τους γύρω μας. Είναι βήματα προς μια πληρέστερη, υγιή και ικανοποιητική ζωή, η οποία μας ενδυναμώνει, όχι απλά να αντέξουμε, αλλά να απολαύσουμε τη ζωή μας.

Αλέξανδρος Μοροχλιάδης

Ψυχολόγος, MSc

Υπαρξιακός Συστημικός Ψυχοθεραπευτής

The post Αυτοφροντίδα: Ατομική ή προσωπική υπόθεση; appeared first on ανθίΖΩντας.